28-11-2017

Δημοσιεύθηκαν στο JAMA, μελέτες με λάθος τεχνική! Δ. Καρόκης, Ρευματολόγος, (dkarokis@hotmail.com).

Δημοσιεύθηκαν στο JAMA, μελέτες με λάθος τεχνική!
Δ. Καρόκης, Ρευματολόγος, (Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.).
 
 
Μια πρόσφατη δημοσίευση στο JAMA υποστηρίζει ότι η νευροπηξία (καταστροφή νευρικών ριζών) με ραδιοσυχνότητες (radiofrequency ablation- RFa) είναι αναποτελεσματική στην αντιμετώπιση του πόνου που προέρχεται από τις αποφυσιακές αρθρώσεις, τις ιερολαγόνιες αρθρώσεις και τους μεσοσπονδύλιους δίσκους. 
Στη δημοσίευση αυτή, (JAMA 2017;318:68-81), Ολλανδοί ερευνητές ανέλυσαν τα δεδομένα τριών παρόμοιων μελετών, που συνολικά περιλάμβαναν  681 ασθενείς: στην πρώτη μελέτη 251 με πόνο από τις αποφυσιακές αρθρώσεις, στη δεύτερη μελέτη 228 με πόνο στις ιερολαγόνιες αρθρώσεις, και στην τρίτη μελέτη 202 με πόνο από αποφυσιακές ή ιερολαγόνιες αρθρώσεις ή μεσοσπονδύλιους δίσκους. 
Οι ασθενείς που τυχαιοποιήθηκαν να λάβουν θεραπεία, υπέστησαν RFa σε μια από τις 16 ειδικές κλινικές πόνου που συμμετείχαν στις μελέτες, και ακολούθως σε ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα ασκήσεων. Ο κύριος δείκτης έκβασης ήταν η ένταση του πόνου όπως αποτυπωνόταν σε μια 10βαθμη αναλογική κλίμακα (0: καθόλου πόνος, 10: ο χειρότερος δυνατός πόνος) πριν και τρεις μήνες μετά τη θεραπεία με RFa. Οι ερευνητές καθόρισαν μια διαφορά τουλάχιστον 2 βαθμών ως την ελάχιστη κλινικά σημαντική διαφορά. 599 από τους 681 τυχαιοποιημένους ασθενείς συμπλήρωσαν την τρίμηνη παρακολούθηση.
Βρέθηκε ότι η μέση διαφορά στην ένταση του πόνου μεταξύ της ομάδας RFa και της ομάδας ελέγχου ήταν αντίστοιχα –0.18 (95% CI, –0.76 to 0.40) για την μελέτη των ασθενών των αποφυσιακών αρθρώσεων,  –0.71 (95% CI, –1.35 to –0.06) για την ομάδα των ασθενών των ιερολαγονίων αρθρώσεων και –0.99 (95% CI, –1.73 to –0.25) στην ομάδα ασθενών με συνδυασμένη παθολογία, δηλαδή σε καμμία ομάδα δεν επιτεύχθηκε η προκαθορισμένη διαφορά των 2 βαθμών, κι έτσι οι ερευνητές συμπέραναν ότι η RFa δεν είναι αποτελεσματική. 
Η δημοσίευση αυτή όμως πολύ γρήγορα αντιμετώπισε δριμεία κριτική από άλλους ειδικούς στο πεδίο της αντιμετώπισης του πόνου, οι οποίοι τόνισαν ότι αφενός χρησιμοποιήθηκαν βελόνες μικρότερου μεγέθους (22G αντί για 18-19G που συνιστάται από τις διεθνείς οδηγίες), ενώ και η τεχνική που χρησιμοποιήθηκε (συγκεκριμένα η γωνία προσέγγισης του νεύρου) ήταν λανθασμένη. Μάλιστα η κριτική τους κατευθύνθηκε –πέρα από τους συγγραφείς- και στο περιοδικό που δημοσίευσε τη μελέτη (JAMA) λέγοντας ότι θα έπρεπε έγκαιρα να αναγνωριστούν τα  λάθη και να μην επιτραπεί η δημοσίευση !!!!